Ticari Savaş Nedir?

Ticari Savaşların Sebebi Nedir? Ülkeler neden birbirlerine yaptırım uyguluyor?

Ticari savaş lafını sürekli duyuyoruz. Savaşın içinde olmayan ülkelerin ekonomilerini bile derinden sarsan bu gerçek, günümüzün kaçınılmaz bir gerçeği haline geldi. Trump’ın Çin Halk Cumhuriyeti’ne karşı tutumu sonucu hayatımıza giren ticar savaşlar, insanların tam anlamadığı ve öğrenmek istediği bir konu. Bu haberimizde ticari savaşların sebeplerine, güncel savaşlara ve sonuçlarına değineceğiz.

TİCARİ SAVAŞLAR NEDEN ORTAYA ÇIKAR?

Ticari savaşlar, genel olarak korumacılığın olumsuz bir sonucudur. Bu sonuç küresel piyasalarda durgunluğa ve gerilemeye yol açar. Korumacılığın ortaya çıkmasının birçok sebebi bulunuyor. Ambargo koyulan ülkenin haksız rekabet yaptığı ve rekabet kurallarına uymadığı gerekçesiyle ülkeler ambargoya uğruyor. Ambargo uğratacak güce sahip olmayan ülkeler, belli yaptırımlarla karşı ülkenin ekonomisine zarar vermeye çalışıyor. Ülkeler, kendi ekonomilerini korumak, değerli yerel markalarının gücünü zayıflatmamak için yaptırım yaptığını söylüyor. Yapılan yaptırımlar arasında ürünlere vergi koyma, ithalata kısıtlama, yatırım anlaşmalarının iptali gibi aksiyonlar söz konusu.

AMERİKA – ÇİN TİCARİ SAVAŞI NASIL GELİŞTİ?

Amerika ile Çin arasında yaşanan anlaşmazlıklar sonucu devam eden anlaşmazlıklar sonucu ticari savaşı ortaya çıkmıştır.  ABD, Çin’e haksız ticaret uygulamaları nedeniyle Çin’e karşı tarifeler ve diğer ticari kısıtlamalar uyguladı. Donald Trump tarafından uygulamaya koyulan ambargoların sebebi kısa süreli değil. 80ler’den beri ülkenin başka ülkeler tarafından parçalandığını ve en büyük sebebinin Çin olduğunu söyleyen Trump, Çin’e ambargo koymaya karar vermişti. Koyulan ambargo, birçok ülkenin ekonomisine zarar verdi ve borsalarda istikrarsızlığa yol açtı. Birçok ülke bu zararların düzelmesi için hala çaba sarf etmekte. Bernie Senders, Çin’e koyulan ambargonun küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırdığı ve tamamen mantıksız olduğunu dile getirmişti. Trump’ın 200 milyar dolarlık Çin mala %25’lik vergi tarifesinin uygulamasının ardından, misilleme olarak Çin de Amerika’ya 60 milyar dolarlık mallara %25 vergileme koymuştu. Amerika’nın ambargo koymasının nedenlerinden diğerleri fikir ve teknoloji hırsızlığı ve Amerika’nın mali açığı olarak görülüyor. Joe Biden’ın başkanlığa geçmesiyle azalacağı beklenilen savaşın ne zaman biteceği merak konusu.

ABD’NİN DİĞER TİCARİ SAVAŞLARI NELERDİR?

Dış ticaret açığında büyük öneme sahip Avrupa Birliğine de yaptırım uyguladı. AB’den ithal edilen 7.5 milyar dolarlık tarım ürünlerine ek vergi getirmişti. Yüzde 10 ile 15 arasında seyreden yaptırımın sebebi olarak dış ticaret açığı görülüyordu. 

Tüm bu ekonomik unsurlar dışında ABD’nin yaptırım uyguladığı ülkelerden biri de Türkiye. Rusya’dan S-400 alınması dahilinde yaptırım uygulayacağını söyleyen ABD, satın alım sonucu yaptırımları uygulamıştı. En son CAATSA dolayısıyla Türkiye’ye yaptırım uygulayan ABD, Savunma Sanayi Başkanlığı’nı yaptırım listesine eklemişti. Aynı zamanda yaptırım uygulanan kişilerin ABD’deki mal varlıklarının dondurulmasına ve vize yaptırımına karar verildi. ABD, CAATSA (ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kanunu doğrultusunda Rus ordusuyla önemli iş birliklerine giren her ülkeye yaptırım uygulayacağını belirtmişti.